Powiatowy Lekarz Weterynarii w Strzelinie informuje, że dnia 26 lutego 2026 r. zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego Rozporządzenie nr 8 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie nr 2 WD z dnia 26 stycznia 2026 r. w sprawie przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) na terenie powiatu oławskiego, powiatu oleśnickiego oraz powiatu wrocławskiego. W rozporządzeniu tym powiat strzeliński został włączony do strefy objętej zakażeniem.

Rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego

 

Na terenie Polski występuje realne zagrożenie rozprzestrzeniania się dwóch groźnych wirusowych chorób drobiu: wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI) oraz rzekomy pomór drobiu (choroba Newcastle – ND).

Obie choroby cechuje szybkie szerzenie się oraz śmiertelność mogąca sięgać nawet 100%, powodując ogromne straty ekonomiczne w chowie i hodowli drobiu. Najczęściej szerzą się poprzez dzikie ptactwo, zakażony drób, kontakt bezpośredni (skażone obuwie, sprzęt, ściółka, pasza, woda) oraz brak barier bioasekuracyjnych.

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW (HPAI)

Zakażone ptaki wydalają wirus w dużych ilościach przede wszystkim z:

kałem,

wydzieliną z oczu,

wydzieliną z dróg oddechowych,

wydychanym powietrzem.

Na zakażenie wirusami grypy ptaków podatne są prawie wszystkie gatunki ptaków zarówno domowych (drób), jak i dzikich utrzymywanych w niewoli jak i ptaków wolno żyjących, jednak stopień wrażliwości poszczególnych gatunków jest zróżnicowany:

  • kury i indyki – duża wrażliwość na zakażenie, występowanie klinicznej postaci choroby,
  • kaczki i gęsi – wrażliwość na zakażenie wszystkimi szczepami wirusa AI, ale tylko niektóre bardzo zjadliwe wirusy wywołują kliniczną postać choroby. Drób wodny uważa się za rezerwuar i źródło wirusa dla drobiu,
  • perliczki, przepiórki, bażanty i kuropatwy – wrażliwość podobna jak u kur i indyków,
  • strusie – u strusi występują objawy oddechowe i nerwowe, biegunka, osłabienie i upadki 20-30%. Emu jest mniej wrażliwe, nie występują objawy kliniczne ani upadki,
  • ptaki trzymane w klatkach, włączając papugowate i śpiewające – wirusy AI izolowane na całym świecie od dzikich i egzotycznych ptaków nie były dotąd stwierdzane u ptaków trzymanych w klatkach.

Wirus grypy ptaków może zachowywać aktywność w sprzyjającym środowisku kurnika przez długi okres czasu – długo przeżywa w niskich temperaturach: w temperaturze +4°C (temperatura lodówki) ponad 2 miesiące, a w zamrożeniu wiele miesięcy, a nawet lat. W wodzie aktywność wirusa obserwowano nawet po kilku tygodniach od jej zanieczyszczenia. Wirusy grypy są wrażliwe na powszechnie stosowane środki dezynfekcyjne oraz detergenty. Niszczy go również obróbka termiczna – w temperaturze 700C ginie niemal natychmiast. Dlatego prawidłowe pieczenie, smażenie czy gotowanie mięsa drobiowego czy jaj skutecznie niszczy wirusa.

Drogi zakażenia

Zakażenie następuje głównie drogą oddechową i pokarmową. Najbardziej prawdopodobnym źródłem zakażenia drobiu domowego jest bezpośredni lub pośredni kontakt z wędrującymi ptakami dzikimi, zwykle ptactwem wodnym, ich odchodami czy korzystanie ze wspólnych zbiorników wodnych. Rozprzestrzenienie wirusa może następować również poprzez zanieczyszczoną paszę, wodę, nawóz, ściółkę, sprzęt i środki transportu. Bardzo ważną rolę w rozprzestrzenianiu wirusa grypy ptaków odgrywa człowiek, który poprzez zanieczyszczone ubranie, obuwie, sprzęt i produkty może przyczynić się do rozprzestrzeniania choroby.

Najczęstsze objawy HPAI:

Wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI – Highly pathogenic avian influenza)

  • objawy kliniczne to depresja, silne łzawienie, kichanie, duszność, obrzęk zatok podoczodołowych, sinica grzebienia i dzwonków, obrzęk głowy, nastroszenie piór, biegunka, objawy nerwowe;
  • gwałtowny spadek lub zatrzymanie produkcji jaj, skorupy miękkie, ostatnie jaja zwykle bez skorup;
  • w nadostrych i ostrych przypadkach padnięcia są nagłe, bez widocznych objawów lub w ciągu 24-48 godzin od pierwszych objawów. Śmiertelność może dochodzić do 100%.
  • Ryzyko zakażenia człowieka nadal określane jest jako niskie, jednakże powinno się zachować ostrożność, a w przypadku kontaktu ze zwłokami padłych ptaków, należy bezwzględnie ręce umyć wodą z mydłem.

RZEKOMY POMÓR DROBIU (ND)

Na zakażenie wirusem rzekomego pomoru drobiu (ND) podatne są niemal wszystkie gatunki ptaków gospodarskich, domowych i dzikich. Najbardziej wrażliwe są kury, a zakażeniu ulegają także indyki, strusie, gołębie, ptaki wodne, bażanty, kuropatwy, przepiórki oraz gatunki ozdobne, takie jak kanarki czy papugi. Ptaki wodne często zakażają się podklinicznie, przyczyniając się do dalszego szerzenia wirusa.

Wirus ND cechuje się dużą przeżywalnością w środowisku – może utrzymywać się przez kilka tygodni, jest odporny na wilgoć i wysychanie. Inaktywują go m.in. formalina, związki fenolowe, środki utleniające, chlorheksydyna oraz 6% podchloryn sodu.

Okres inkubacji wynosi najczęściej 5–6 dni (zakres 2–15 dni), jednak u niektórych gatunków może przekraczać 20 dni.

Najczęstsze objawy ND:

  • sapanie, kaszel, kichanie, rzężenie,
  • drżenia mięśni, porażenia skrzydeł i kończyn, skręt szyi (torticollis),
  • biegunkę, zwykle zielonkawą
  • u kur niosek spadek nieśności oraz zaburzenia w budowie jaj (nieregularny kształt, odbarwienie lub brak skorupy

W celu ochrony stad przed zakażeniem należy stosować immunoprofilatykę zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem rzekomego pomoru drobiu (Dz.U.2025.564 z dnia 28 kwietnia 2025 roku), szczepienia przeciwko ND są obowiązkowe w zakładach wylęgu drobiu, zakładach reprodukcyjnych, zakładach odchowu drobiu oraz w gospodarstwach utrzymujących drób w celu umieszczenia na rynku tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt.

BIOASEKURACJA

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Strzelinie przypomina wszystkim hodowcom drobiu o konieczności zachowania środków bioasekuracji przy obsługiwaniu drobiu, minimalizujących ryzyko przeniesienia wirusa grypy ptaków i rzekomego pomoru drobiu do gospodarstwa.

Ponadto, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Strzelinie przypomina, że zgodnie z obowiązującym prawem, hodowcy powinni zgłaszać do odpowiednich osób i instytucji (lekarz weterynarii prywatnej praktyki, powiatowy lekarz weterynarii, wójt / burmistrz / prezydent miasta) każde podejrzenie wystąpienia choroby zakaźnej u drobiu, zwłaszcza w przypadku zaobserwowania zwiększonych upadków, spadku pobierania paszy i wody, objawów nerwowych, duszności, sinicy, wybroczyn, nagłego spadku nieśności. W przypadku stwierdzenia padłych ptaków dzikich, zwłaszcza ptaków wodnych (np. bernikla białolica, gęś gęgawa, świstun, łabędź niemy, krzyżówka) oraz drapieżników (np. myszołów zwyczajny), a także masowych padnięć innych ptaków, zgłaszać ten fakt do miejscowo właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii, Straży Miejskiej, Policji lub lekarza weterynarii wolnej praktyki.

„W I kwartale 2025 roku stwierdzono 47 ognisk grypy ptaków w obrębie naszego kraju (województwa zachodniopomorskie, lubuskie, wielkopolskie, łódzkie, kujawsko-pomorskie, warmińsko-mazurskie, świętokrzyskie, podkarpackie, małopolskie), co  wiąże się z wysokimi stratami finansowymi zarówno dla małych, jak i dużych hodowców drobiu, związanych z koniecznością zwalczania wspomnianej choroby. Występowanie ognisk grypy ptaków na terytorium Polski można monitorować na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii w Warszawie pod adresem: https://bip.wetgiw.gov.pl/ai/mapa/

Na terenie powiatu strzelińskiego nie stwierdzono do tej pory żadnego ogniska grypy ptaków, jednak ogniska tej choroby występują i występowały na terenie województwa dolnośląskiego w powiatach trzebnickim, wołowskim, milickim i górowskim.

W ramach zapobiegania przedostawaniu się grypy ptaków do gospodarstw wszyscy posiadacze drobiu są zobowiązani prawnie przeciwdziałać szerzeniu się choroby poprzez zapewnianie odpowiedniego poziomu bioasekuracji w postaci:

  1. trzymania drobiu w izolacji od dzikich ptaków, co oznacza zapewnienie im zabudowanych kurników, zadaszonych wolier lub innych środków, które zapewniałyby brak kontaktu hodowanych ptaków z tymi dzikimi (nakaz izolacji nie dotyczy kaczek, gęsi i ptaków bezgrzebieniowych);
  2. powstrzymywania się od karmienia i pojenia drobiu na zewnątrz w miejscach nieosłoniętych;
  3. pojenia drobiu wodą, do której nie miały dostępu dzikie ptaki, np. używanie wody wodociągowej do tego celu;
  4. przechowywania paszy i ściółki, tak aby były zabezpieczone przed dostępem dzikich ptaków, gryzoni oraz przed odchodami tych zwierząt;
  5. zawiadomienie lekarza weterynarii, bądź Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Strzelinie w razie wystąpienia podejrzanych objawów, takich jak: zwiększona śmiertelność, znaczący spadek pobierania paszy i wody, problemy z oddychaniem, obfita biegunka, nagłego spadku nieśności, objawów nerwowych, np. drgawek, skrętów szyi, paraliżu nóg i skrzydeł.

Pozostałe wymagania, takie jak: posiadanie mat dezynfekcyjnych na wjazdach do gospodarstwa i wejściach do budynków inwentarskich, zmienne ubranie i obuwie do pracy z drobiem, przechowywanie środków dezynfekcyjnych, dotyczą jedynie hodowców komercyjnych, którzy nie utrzymują drobiu na własny użytek. Pozostałe wymagania dla hodowców zawarte są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31.03.2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków”

W związku z wystąpieniem wysokopatogennej grypy ptaków (HPAI) u łabędzia niemego na terenie powiatu brzeskiego dnia 13.02.2025 r., Powiatowy Lekarz Weterynarii w Strzelinie apeluje do zachowania szczególnej ostrożności przez hodowców drobiu oraz przestrzegania przepisów bioasekuracji, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz. U. 2022 poz. 768, z póź. zm.).

W związku z migracją dzikich ptaków (zwłaszcza ptaków wodnych: kaczek, gęsi i łabędzi) przez terytorium Polski, które są rezerwuarem wirusa HPAI, nie da się jednoznacznie przewidzień wystąpienia ogniska choroby, dlatego tak ważnym jest działanie prewencyjne i zachowanie bioasekuracji.

Drób domowy może zarazić się poprzez kontakt z odchodami, piórami, zwłokami oraz siedliskami ptaków dzikich, np. zbiornikami wodnymi. Nie wyklucza się przenoszenia biernego przez człowieka lub pojazdy. Osoby utrzymujące drób powinny wystrzegać się kontaktu z zalewami, rozlewiskami rzek i dużymi akwenami wodnymi, zwłaszcza w okolicach Brzegu, Nysy i Trzebnicy, gdzie ogniska grypy ptaków odnotowywane były najczęściej przez ostatnie lata w bliskiej odległości od powiatu strzelińskiego.

W dalszym ciągu Powiatowy Lekarz Weterynarii w Strzelinie prosi o rozpropagowywanie powyższych informacji przez wójtów, sołtysów i burmistrzów wśród mieszkańców, utrzymujących drób.

 

*******************************************************************

W związku z rozprzestrzeniającą się grypą ptaków (HPAI) oraz dynamiczną sytuacją epizootyczną dotyczącą występowania kolejnych ognisk HPAI u drobiu, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Strzelinie przypomina o konieczności rozpowszechniania wśród wójtów, sołtysów oraz gospodarzy utrzymujących drób albo kur żyjących w niewoli informacji o przestrzeganiu bioasekuracji gospodarstw, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz. U. 2022 poz. 768, z póź. zm.).

Zgodnie ze stanem na dzień 19 lutego 2024 roku, w Polsce odnotowano 16 ognisk HPAI u drobiu oraz 8 ognisk HPAI u ptaków dzikich od początku bieżącego roku. Tak szybkie rozprzestrzenianie się choroby ma związek z migracją przez terytorium Polski dzikich ptaków drapieżnych i blaszkodziobych, które są rezerwuarem wirusa grypy ptaków w środowisku. Szczególną rolę w przenoszeniu HPAI odgrywają gatunki związane z obszarami wodnymi (kaczki, gęsi, łabędzie).

Drób albo kury żyjące w niewoli mogą się zakazić poprzez kontakt z odchodami, piórami, zwłokami lub siedliskami dzikich ptaków, np. zbiornikami wodnymi. Nie wyklucza się przenoszenia biernego przez człowieka lub pojazdy. Zbiorniki wodne, jako siedliska dzikich ptaków stanowią długotrwałe źródło zakażenia dla drobiu i kur żyjących w niewoli.

 ——————
Metadane:
Dodano w dniu: 9 stycznia 2022 przez: administrator
Zmodyfikowany 5 marca 2026

Przejdź do treści